Động từ và tính từ đi với giới từ (Verben & Adjektive mit Präpositionen)
Hệ thống động từ, tính từ đi kèm giới từ cố định ở C1 (beruhen auf, zweifeln an, führen zu, überzeugt von) cùng phó từ giới từ da(r)- và từ hỏi wo(r)-.
Mục lục bài học
1. Giới từ cố định (Präpositionalrektion) ở trình độ C1
Ở trình độ C1, rất nhiều động từ học thuật, cụm danh-động từ và tính từ đi kèm một giới từ cố định cùng một Cách cố định mà bạn không thể dịch đoán từ tiếng Việt hay tiếng Anh (ví dụ: „beruhen auf + Dativ“, „zweifeln an + Dativ“, „verfügen über + Akkusativ“).
Không chỉ cần thuộc giới từ + cách, bạn còn phải thành thạo cách đặt câu hỏi với wo(r)- và cách nối mệnh đề phụ bằng phó từ giới từ da(r)- (Pronominaladverbien)!
2. Bảng các kết hợp động từ / tính từ + giới từ tiêu biểu C1
| Cụm cố định (Động từ / Tính từ + Giới từ + Cách) | Nghĩa tiếng Việt | Câu hỏi (vật) | Từ đệm báo trước mệnh đề dass / zu |
|---|---|---|---|
| beruhen auf + Dativ | dựa trên, căn cứ vào | Worauf? | darauf |
| zweifeln an + Dativ | nghi ngờ về | Woran? | daran |
| führen zu + Dativ | dẫn đến | Wozu? | dazu |
| Stellung nehmen zu + Dativ | bày tỏ lập trường về | Wozu? | dazu |
| stammen aus + Dativ | bắt nguồn từ, xuất xứ từ | Woraus? | daraus |
| sich handeln um + Akkusativ | đề cập đến, là về | Worum? | darum |
| verfügen über + Akkusativ | sở hữu, có sẵn (nguồn lực) | Worüber? | darüber |
| verantwortlich für + Akkusativ | chịu trách nhiệm về | Wofür? | dafür |
| überzeugt von + Dativ | tin chắc vào, bị thuyết phục bởi | Wovon? | davon |
Quy tắc vàng cho wo(r)- và da(r)-
- Khi nào chèn chữ
-r-? Nếu giới từ bắt đầu bằng nguyên âm (an, auf, aus, in, über, um, unter), ta chèn-r-để dễ đọc:wo + r + um → Worum?,wo + r + über → Worüber?,da + r + an → daran. Nếu bắt đầu bằng phụ âm (für, mit, von, zu), ghép thẳng:Wofür?,davon,dazu. - Chỉ dùng
wo(r)-vàda(r)-cho SỰ VẬT / KHÁI NIỆM! Khi hỏi hoặc thay thế cho NGƯỜI, bắt buộc dùng Giới từ + Đại từ (Auf wen?,Mit wem?,Für wen?,von ihm). - Báo trước mệnh đề „dass“ hoặc cụm „zu + Infinitiv“: Khi tân ngữ giới từ không phải danh từ mà là cả một mệnh đề, dùng
da(r)-làm từ đệm (Korrelat) ở mệnh đề chính: „Niemand zweifelt daran, dass die Reform notwendig ist.“
3. Ví dụ song ngữ Đức–Việt
- „Der Vorstand muss bis morgen zu den Vorwürfen Stellung nehmen.“ — “Ban quản trị phải bày tỏ lập trường về những cáo buộc trước ngày mai.” („Stellung nehmen zu + Dativ“.)
- „Dauerhafter Lärm kann zu Schlafstörungen führen.“ — “Tiếng ồn kéo dài có thể dẫn đến chứng rối loạn giấc ngủ.” („führen zu + Dativ“.)
- „Die Hypothese beruht auf einer lückenhaften Datenbasis.“ — “Giả thuyết dựa trên một cơ sở dữ liệu thiếu sót.” („beruhen auf + Dativ“.)
- „Das Manuskript stammt aus dem Nachlass des Dichters.“ — “Bản thảo này có nguồn gốc từ di sản của nhà thơ.” („stammen aus + Dativ“ → „dem Nachlass“.)
- „Kritiker zweifeln an der Wirksamkeit der Maßnahme.“ — “Giới phê bình nghi ngờ hiệu quả của biện pháp.” („zweifeln an + Dativ“.)
- „Niemand zweifelt daran, dass die Reform notwendig ist.“ — “Không ai nghi ngờ rằng cải cách là cần thiết.” („daran“ báo trước mệnh đề „dass“.)
- „Wer ist für die fehlerhafte Berechnung verantwortlich?“ — “Ai chịu trách nhiệm về phép tính sai này?” („verantwortlich für + Akkusativ“.)
- „Die Jury war von der Originalität des Entwurfs überzeugt.“ — “Ban giám khảo bị thuyết phục bởi tính độc đáo của bản thiết kế.” („überzeugt von + Dativ“.)
- „Worum handelt es sich bei diesem Dokument? – Um eine beglaubigte Abschrift.“ — “Tài liệu này là gì vậy? – Một bản sao có chứng thực.” („sich handeln um“ → hỏi sự vật bằng „Worum?“.)
- „Worüber verfügt das Archiv? – Über mehr als zwei Millionen Dokumente.“ — “Kho lưu trữ có những gì? – Hơn hai triệu tài liệu.” („verfügen über“ → „Worüber?“.)
4. Lỗi thường gặp của người Việt
- Dịch giới từ trực tiếp từ tiếng Anh sang tiếng Đức: Người học hay viết „zweifeln über“ (doubt about) thay vì „zweifeln an + Dativ“, hoặc „überzeugt über“ thay vì „überzeugt von + Dativ“. Hãy học thuộc cụm nguyên khối kèm cách!
- Quên chèn chữ
-r-trước nguyên âm: Viết „Woum“, „Woüber“ hay „Daan“ là sai chính tả; phải là „Worum“, „Worüber“, „daran“. - Dùng „über was?“ thay vì „Worüber?“ trong văn viết C1: Trong giao tiếp suồng sã đôi khi nghe „Über was…?“, nhưng ở văn phong chuẩn và bài thi C1 luôn phải dùng
Worüber?,Worum?,Woran?. - Nhầm cách sau giới từ hai cách (như
auf,an,über) khi đi cố định với động từ: Với động từ có giới từ cố định, quy tắc Wo?/Wohin? không áp dụng máy móc — ví dụ „beruhen auf“ và „zweifeln an“ luôn đi với Dativ, còn „verfügen über“ luôn đi với Akkusativ.
5. Tóm tắt nhanh
- Luôn học động từ/tính từ C1 theo bộ 3: Từ gốc + Giới từ + Cách (ví dụ: beruhen + auf + D).
- Hỏi về sự vật →
wo(r)-+ giới từ (Worum?,Worüber?); hỏi về người → giới từ +wen/wem. - Trước mệnh đề „dass“ hoặc cụm „zu + Infinitiv“, đặt từ đệm
da(r)-+ giới từ (daran,darauf,dazu).
Thực hành ngay sau khi đọc lý thuyếtCòn 10/10 câu học thử
Luyện thử 10 câu chủ đề “Động từ và tính từ đi với giới từ (Verben & Adjektive mit Präpositionen)”
Kiểm tra ngay mức độ nắm bài với 10 câu hỏi trắc nghiệm & điền từ có giải thích tiếng Việt chi tiết. Ứng dụng DeutschQuiz có trọn bộ 100 câu riêng cho chủ đề này.
Hoặc tải app để luyện toàn bộ 100 câu ngoại tuyến: