Mệnh đề chỉ kết quả (Konsekutivsätze)
Cách diễn đạt kết quả và hệ quả bằng sodass, so … dass, folglich, also, infolgedessen và cấu trúc phủ định kết quả zu … als dass ở B2.
Mục lục bài học
1. Mệnh đề chỉ kết quả (Konsekutivsätze) là gì?
Mệnh đề chỉ kết quả (der Konsekutivsatz) nêu hệ quả trực tiếp phát sinh từ hành động hoặc trạng thái ở mệnh đề trước. Trái ngược với mệnh đề nguyên nhân („weil“ — hỏi Warum?), mệnh đề kết quả trả lời câu hỏi „Mit welcher Folge?“ (“Dẫn tới kết quả gì?”).
| Phương tiện nối | Cấu trúc & vị trí động từ | Ví dụ |
|---|---|---|
| sodass (hoặc so dass) | Nebensatz → động từ cuối mệnh đề | „Es regnete stark, sodass die Straßen überflutet waren.“ |
| so + tính từ/trạng từ, dass | Nebensatz → động từ cuối mệnh đề | „Er sprach so leise, dass niemand ihn verstand.“ |
| also, folglich, infolgedessen | Trạng từ nối vị trí 1 → Động từ + Chủ ngữ | „Der Zug fiel aus; infolgedessen verpasste sie den Termin.“ |
| zu + tính từ …, als dass | Nebensatz + Konjunktiv II | „Der Koffer ist zu schwer, als dass ich ihn tragen könnte.“ |
| infolge (+ Gen) | Giới từ + cụm danh từ | „Infolge des Streiks fielen viele Flüge aus.“ |
2. Phân biệt „sodass“ với „so … dass“ và „zu … als dass“
„sodass“ vs. „so … dass“
- Dùng „sodass“ đứng liền sau dấu phẩy khi kết quả đến từ toàn bộ sự việc ở mệnh đề chính: „Die Heizung fiel aus, sodass wir frieren mussten.“
- Dùng „so + Adj/Adv, dass“ (hoặc „derart …, dass“, „solch ein …, dass“) khi muốn nhấn mạnh mức độ của tính từ/trạng từ hoặc danh từ gây ra kết quả: „Der Film war so spannend, dass ich bis Mitternacht wach blieb.“
Cấu trúc kết quả phủ định: „zu + Adj …, als dass“ vs. „zu + Adj …, um … zu“
Khi mức độ “quá đến nỗi không thể làm gì”, tiếng Đức chia hai trường hợp tùy theo chủ ngữ hai vế có giống nhau hay không:
| Quan hệ chủ ngữ | Cấu trúc | Ví dụ |
|---|---|---|
| Cùng chủ ngữ | zu + Adj …, um … zu + Infinitiv | „Das Kind ist zu jung, um allein zu reisen.“ |
| Khác chủ ngữ | zu + Adj …, als dass + Konjunktiv II | „Die Aufgabe ist zu schwer, als dass das Kind sie lösen könnte.“ |
Lưu ý cực kỳ quan trọng: Trong mệnh đề „als dass …“, không bao giờ thêm „nicht“ vì bản thân „zu … als dass“ đã mang nghĩa phủ định (“quá … đến mức không thể…”).
3. Ví dụ song ngữ Đức–Việt
- „Der Verkehr war extrem dicht, sodass wir eine Stunde länger brauchten.“ — “Giao thông quá đông đúc đến nỗi chúng tôi mất thêm một tiếng.” („sodass“ chỉ hệ quả chung của cả vế đầu.)
- „Sie hat so überzeugend argumentiert, dass alle dem Vorschlag zustimmten.“ — “Cô ấy lập luận thuyết phục đến mức mọi người đều đồng ý với đề xuất.” (Nhấn mạnh mức độ của trạng từ „überzeugend“.)
- „Es herrschte ein solcher Lärm, dass man sein eigenes Wort nicht verstand.“ — “Tiếng ồn lớn đến mức người ta không nghe thấy cả lời mình nói.” („solch ein / ein solcher“ đi với danh từ.)
- „Alle Tickets sind ausverkauft; also müssen wir auf das nächste Konzert warten.“ — “Vé đã bán hết rồi; vậy nên chúng ta phải chờ buổi hòa nhạc tới.” („also“ ở vị trí 1 kéo động từ đứng ngay sau.)
- „Die Firma hat zu wenige Bewerbungen erhalten; folglich wurde die Frist verlängert.“ — “Công ty nhận được quá ít hồ sơ; do đó thời hạn đã được gia hạn.” („folglich“ dùng nhiều trong báo cáo, văn viết B2.)
- „Der Strom fiel zwei Stunden lang aus; infolgedessen konnten die Server nicht erreicht werden.“ — “Điện bị mất suốt hai tiếng; hậu quả là không thể truy cập máy chủ.” („infolgedessen“ mang sắc thái trang trọng.)
- „Das Wasser ist zu kalt, als dass wir heute schwimmen könnten.“ — “Nước lạnh quá nên hôm nay chúng ta không thể bơi được.” (Khác chủ ngữ „das Wasser“ ≠ „wir“ → „als dass“ + Konjunktiv II.)
- „Er war zu erschöpft, um noch weiter zu arbeiten.“ — “Anh ấy quá kiệt sức nên không thể làm việc tiếp được.” (Cùng chủ ngữ „er“ → dùng gọn „um … zu“.)
4. Lỗi thường gặp của người Việt
- Thêm „nicht“ vào trong mệnh đề „zu … als dass“: Sai khi viết „Das Buch ist zu teuer, als dass ich es nicht kaufen könnte“. Hãy bỏ „nicht“: „Das Buch ist zu teuer, als dass ich es kaufen könnte.“
- Dùng „um … zu“ khi hai vế khác chủ ngữ: Không viết „Der Text ist zu lang, um ich ihn heute zu lesen“. Vì chủ ngữ vế 1 là „der Text“ còn vế 2 là „ich“, phải dùng „als dass ich ihn heute lesen könnte“.
- Nhầm „sodass“ (kết quả) với „damit“ (mục đích): „damit“ diễn đạt mục đích có chủ ý (“để mà”), còn „sodass“ diễn đạt hệ quả thực tế xảy ra (“đến nỗi / kết quả là”).
5. Tóm tắt nhanh
- sodass nêu kết quả của cả mệnh đề trước; so + Adj/Adv, dass nhấn mạnh mức độ gây ra kết quả.
- also, folglich, infolgedessen là trạng từ nối ở vị trí 1 (đảo ngữ) rất phổ biến trong văn viết B2.
- zu … als dass (+ Konjunktiv II, không „nicht“) dùng khi khác chủ ngữ; zu … um … zu dùng khi cùng chủ ngữ.
- So sánh với mệnh đề mục đích tại Mệnh đề mục đích (B1) và xem thêm Cấu trúc câu phức (B2).
Củng cố “Mệnh đề chỉ kết quả (Konsekutivsätze)” mỗi ngày trên điện thoại
Bài viết này là tài liệu lý thuyết miễn phí trên web. Tải ứng dụng DeutschQuiz cho iOS và Android để luyện 15.500+ câu hỏi ngữ pháp và 6.900+ thẻ từ vựng ngoại tuyến.